LOVE IN THE TIME OF LEPTOSPIROSIS

Hindi mo makakaila ang iyak ng mga kamag-anak niya sa ward ng ospital. Ang mga tinig ng panaghoy ng isang naulilang asawa, na halos mawalan na ng bait sa pagkawala ng kanyang mister.

Ginawa na namin ang aming makakaya. At kung minsan, kung nalalaman mo na wala ka nang magagawa para mailigtas pa ang buhay ng pasyente mo, nakakabigat talaga sa puso.

Dumating ang pasyente ko na naglalagnat, naninilaw, at hindi na umiihi ng dalawang araw. Hindi naman kailangang maging magaling na duktor para malaman na may leptospirosis ang pasyente. Dalawang linggo mula ng hagupit ni Bagyong Ondoy, at matapos ang katakut-takot na flood video footages and medical mission pictures na na-post sa Facebook, hindi lang basura sa kalsada ang iniwan ni Ondoy… kungdi isang peligrong pa-swimming-swimming sa tubig baha na itago na lang natin sa pangalang Leptospirosis.

Sa barangay Concepcion sa Marikina, napakaraming tao ang nagkaroon ng leptospirosis, considering the fact na nuong taong 2008, ZERO cases ang na-report sa lepto. Ibig sabihin, isang tao lang ang magkaroon ng lepto, eh papasa na sigurong tawagin na may “outbreak” na ng lepto dito.

Dito lang sa ospital, naglipana ang mga lepto patients. Halos kalahati sa kanila ay nag-dialysis. Dalawa na ang namamatay dahil sa pulmonary hemorrhage (or BDB… BAHA ng DUGO sa BAGA). Pawang karamihan ng mga pasyente namin na may lepto ay mga lalaki, pero may mga babae din. Kung hindi siguro ako duktor, malamang, isa sa mga miyembro ng pamilya ko ay nagka- leptospirosis na rin. Akala ko nga may pagka-OA ang pag-inom namin ng doxycycline, pero buti na lang pinagpilitan ko.

"Huli man daw at magaling, naihahabol pa rin."

Hindi yan siguro applicable sa lepto. Dalawang linggo matapos ang Bagyong Ondoy tsaka lang naglabas ng advisory ang DOH sa website nila. Pero siguro ito rin ang timing na maganda, dahil dalawang linggo din ang aabutin bago magkaroon ng simtomas sa leptospirosis. Pero hindi ko rin alam kung bakit walang advisory na kailangang uminom ng gamot na doxycycline para maiwasan ang lepto. Siguro dahil may ilang studies na nagsasabing hindi rin ito epektibo sa pagsugpo ng sakit.

FACTS ON LEPTO

- Ang sanhi nito ay isang bacteriang malikot na kuntawagin ay leptospira. At hindi mo sila pwedeng sabihan ng “scre* you!” dahil bukod sa bad ang magmura, eh mukha na talaga silang screws.

- Magkaka-lepto ka lang kung sumiksik ang bacteria sa balat na may sugat, or sa mucous membranes. Ang nagsasabog ng lepto ay ang mga hayop na infected din ng bacteria. Lumalabas ito sa weewee nila.

MAGIC FORMULA:
Weewee na may lepto + Baha ng Bagyo + Tao na pa-wade-wade sa baha = Sakit ng ulo sa duktor

- Pag ma-infect ng lepto, aabuting ng 2-28 days bago magka-simtomas. Ibig sabihin, pwedeng feeling mo ok ka ngayon pero yun pala may lepto ka rin. Akala mo lepto yun pala YUN NGA!

- Simtomas : lagnat, pananakit ng kalamnan, sakit ng ulo, pamumula ng mata, paninilaw, pananakit ng tiyan, pagsusuka, hindi umiihi, o kaya ay umiihi ng parang C2 iced tea.

- Kung meron kang nararamdaman, punta ka na sa duktor. Now na.

Hindi dapat katakutan ang lepto na yan. Kung kaya nating makabangon from Ondoy, lalo na sa sakit na lepto. Let’s fight leptospirosis!!